PRZESŁANKI IDEOLOGICZNE REFORMACJI W ANGLII
kosmetyki
Występujące w Anglii w XIV w. hasła antyklerykalne i antyfeudalne nie zamarły wraz ze śmiercią Johna Wyclifa i pierwszego pokolenia jego zwolenników. Po śmierci Wyclifa nauka jego uległa daleko idącym modyfikacjom. Tłumacze i adaptatorzy jego ściśle teologicznych łacińskich dzieł wydawali po angielsku pisma Wyclifa i teksty jemuprzypisywane, które ze względu na dokonaną przez nich aktualizację i radykalizację jego myśli znajdowały coraz więcej chętnych czytelników w kręgach miejskich, wśród szlachty i niższego kleru. Wzrost ruchu lollardów doprowadził do tego, że pod koniec XIV w. lollardowska frakcja Parlamentu sformułowała w 1395 r. tzw. 12 tez, napisanych po angielsku w celu wywołania szerszego rezonansu społecznego. Dokument ten potępiał zależność Kościoła w Anglii od Rzymu, odrzucał dogmat o przeistoczeniu, celibat księży, kult martwych symboli i obrazów modły za zmarłych oraz krytycznie odnosił się do pozareligijnej działalności Kościoła.
Ruch lollardów, domagający się również wolnego nauczania i interpretowania dostępnej w języku angielskim Biblii, znajdował szeroki oddźwięk zwłaszcza wśród warstw niższych, nabierając w XV w. coraz bardziej ple-bejskiego i radykalnego charakteru. Surowo prześladowany przez władze kościelne i świeckie stracił już wówczas swój polityczny charakter, przybierając postać herezji ludowej. Mimo represji ruch lollardów krzewił się przez cały XV i na początku XVI w., zwłaszcza w środowiskach rzemieślniczych i kupieckich oraz w mniejszym stopniu wśród niższego kleru, stanowiąc w przygotowaniu reformacji ważny czynnik ideologiczny o starym miejscowym rodowodzie i bliskich związkach z angielskim ruchem antyklerykalnym. Szczególnie ostatnie badania, oparte na archiwaliach parafialnych, wykazały żywe tradycje ideologii lollardów w przededniu reformacji, nie dostrzegane przez dawniejszych historyków, opierających się na źródłach opisowych bądź pochodzących od instytucji centralnych. Warto wspomnieć, że spośród ok. 70 spraw o herezję wniesionych w diecezji York w pierwszej połowie XVI w., tylko kilka występuje w dokumentach władz centralnych.
okna drewniane
