ELŻBIETA 11 MARIA STUART
Lokaty
W XVI w. Anglia wykorzystywała szerzący się w Szkocji ruch protestancki w celu utrwalenia tam swoich wpływów. Broniąc się przed ekspansją angielską Szkocja tradycyjnie szukała pomocy we Francji, co z kolei stwarzało dla Anglii niebezpieczeństwo okrążenia politycznego. W 1542 r. zmarł król szkocki Jakub V, pozostawiając po sobie urodzoną kilka dni wcześniej córkę Marię Stuart. Regencję po nim objęła energiczna wdowa, Maria Lotaryńska, księżniczka z potężnego rodu francuskich Gwizjuszy. Przy pomocy francuskiej udało się jej poskromić protestantów i doprowadzić do pojmania ich przywódcy, Johna Knoxa (1505-1572). Wywieziony do Francji, tułał się on następnie w Anglii i Niemczech, by z kolei znaleźć się pod wpływami Kalwina w Genewie.
Związki szkocko-francuskie zostały umocnione przez małżeństwo Marii Stuart z synem króla francuskiego Henryka II, chorowitym Franciszkiem. Mimo prokatolickiej polityki Marii Lotaryńskiej protestantyzm szerzył się w Szkocji nadal, zyskując zwolenników w prowincjach nadmorskich oraz na pograniczu angielsko-szkockim, gdzie chronili się przed prześladowaniami Marii Tudor liczni zbiegowie angielscy. Żywe poparcie znalazł protestantyzm wśród artystokracji szkockiej, która pod jego hasłami występowała do walki z regentką i potężnym w Szkocji duchowieństwem katolickim. Warto tu dodać, że w walce z panami feudalnymi królowie szkoccy opierali się na Kościele, wyposażając go hojnie w ziemię i nadając mu liczne przywileje. Nic więc dziwnego, że szlachta szkocka zwalczała Kościół zarówno ze względów politycznych, jak i majątkowych, udzielając poparcia ruchowi reformacyjnemu. Pod hasłem walki z katolicyzmem zawiązany został w 1557 r. wspomniany już związek (Covenant), na którego czele stanął brat Marii Stuart, lord James Stuart, znany następnie jako hrabia Moray.
Serwis TEC
